کلینیک تپش: مرکز درمان واریس، زخم دیابتی، زخم پا و سکته قلبی

خدمات تخصصی نوبت دهی مطب دکتر، آنژیوگرافی، درمان آمبولی و ارزیابی سلامت روان (افسردگی و اضطراب).

بهترین پزشک واریس ساری

مقالات تخصصی کلینیک تپش

بهترین رگ برای ساخت فیستول

بهترین رگ برای ساخت فیستول
2026/07/07

# بهترین رگ برای ساخت فیستول دیالیز کدام است؟

 

---

 

## 🟥 ① بهترین رگ برای ساخت فیستول کدام است؟

 

هیچ رگی برای همه بیماران بهترین نیست.

 

انتخاب رگ به وضعیت شریان‌ها و وریدها، بیماری‌های زمینه‌ای، سن بیمار و نتایج سونوگرافی داپلر بستگی دارد.

 

با این حال، بر اساس راهنماهای بین‌المللی، جراح عروق همیشه تلاش می‌کند **فیستول را از دورترین قسمت دست (مچ) شروع کند** تا در صورت نیاز، گزینه‌های بیشتری برای آینده باقی بماند.

 

---

 

## 🟦 ② اولویت انتخاب محل ساخت فیستول چگونه است؟

 

به‌طور معمول، ترتیب انتخاب محل فیستول به این صورت است:

 

**۱. فیستول رادیوسفالیک (Radiocephalic AVF)**

 

• در ناحیه مچ دست

 

• اولین و بهترین انتخاب در صورت مناسب بودن رگ‌ها

 

• حفظ گزینه‌های جراحی برای آینده

 

---

 

**۲. فیستول براکیوسفالیک (Brachiocephalic AVF)**

 

• در ناحیه آرنج

 

• زمانی که رگ‌های مچ مناسب نباشند

 

• جریان خون بیشتری نسبت به فیستول مچ دارد

 

---

 

**۳. فیستول براکیوبازلیک (Brachiobasilic AVF)**

 

• با استفاده از ورید بازیلیک

 

• معمولاً نیاز به جراحی پیشرفته‌تر و انتقال ورید (Transposition) دارد

 

• زمانی استفاده می‌شود که سایر گزینه‌ها مناسب نباشند

 

---

 

## 🟨 ③ پزشک چگونه بهترین رگ را انتخاب می‌کند؟

 

برای انتخاب مناسب‌ترین رگ، پزشک به موارد زیر توجه می‌کند:

 

• قطر مناسب شریان و ورید

 

• کیفیت دیواره رگ

 

• سرعت جریان خون

 

• سلامت شریان

 

• عمق قرارگیری ورید

 

• وجود تنگی یا لخته

 

• دست غالب یا غیرغالب بیمار

 

• سابقه جراحی یا کاتتر قبلی

 

تمام این موارد با معاینه و سونوگرافی داپلر بررسی می‌شوند.

 

---

 

## 🟩 ④ آیا همیشه از دست غیرغالب استفاده می‌شود؟

 

در بیشتر بیماران، بله.

 

اگر شرایط عروق مناسب باشد، معمولاً فیستول روی **دست غیرغالب** ساخته می‌شود تا انجام فعالیت‌های روزمره برای بیمار آسان‌تر باشد.

 

اما اگر رگ‌های آن دست مناسب نباشند، ممکن است جراح دست دیگر را انتخاب کند.

 

---

 

## ⬜ ⑤ نکته کلیدی

 

بهترین رگ، **رگی نیست که بزرگ‌تر دیده شود؛ بلکه رگی است که بیشترین شانس موفقیت و طول عمر فیستول را داشته باشد.** تصمیم نهایی بر اساس معاینه، سونوگرافی و تجربه جراح عروق گرفته می‌شود.

 

---

 

## 📖 ⑥ بیشتر بدانید

 

- سونوگرافی داپلر قبل از ساخت فیستول

 

- نقشه‌برداری عروق (Vein Mapping) چیست؟

 

- چرا بعضی بیماران کاندید فیستول نیستند؟

 

- چگونه برای ساخت فیستول آماده شویم؟

 

- فیستول شریانی-وریدی (AVF) چیست؟

 

- عمل فیستول دیالیز چگونه انجام می‌شود؟

 

---

 

## 👨‍⚕️ ⑦ نظر متخصص تپش

 

یکی از مهم‌ترین اصول جراحی دسترسی عروقی، **اصل "Distal First"** است؛ یعنی تا حد امکان فیستول از قسمت‌های پایین‌تر دست ساخته شود. این روش باعث می‌شود در صورت نیاز به جراحی‌های بعدی، گزینه‌های بیشتری برای بیمار حفظ شود و طول عمر دسترسی عروقی افزایش یابد.

 

---

 

## 🔵 ⑧ باورهای نادرست رایج

 

❌ هرچه رگ بزرگ‌تر باشد، همیشه برای فیستول بهتر است.

 

❌ همه بیماران باید فیستول را در مچ دست بسازند.

 

❌ محل ساخت فیستول فقط به انتخاب بیمار بستگی دارد.

 

❌ اگر یک رگ مناسب نباشد، دیگر امکان ساخت فیستول وجود ندارد.

 

❌ همیشه باید فیستول روی دست چپ ساخته شود.

 

---

 

## 🟢 ⑨ خلاصه مقاله در ۳۰ ثانیه

 

✔️ انتخاب بهترین رگ به وضعیت عروق هر بیمار بستگی دارد.

 

✔️ در صورت امکان، فیستول از مچ دست (Radiocephalic) شروع می‌شود.

 

✔️ اگر رگ‌های مچ مناسب نباشند، از ناحیه آرنج یا ورید بازیلیک استفاده می‌شود.

 

✔️ سونوگرافی داپلر و تجربه جراح، مهم‌ترین عوامل در انتخاب بهترین محل ساخت فیستول هستند.

 

---

 

## 📚 منابع علمی

 

- KDOQI Clinical Practice Guideline for Vascular Access (2019)

 

- European Society for Vascular Surgery (ESVS) Clinical Practice Guidelines

 

- Society for Vascular Surgery (SVS) Clinical Practice Guidelines

 

- Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO)

 

- National Kidney Foundation (NKF)